नवधा भक्ति कथा जानिये अर्थ महत्त्व
श्रवणं कीर्तनं विष्णोः स्मरणं पादसेवनम्।
अर्चनं वन्दनं दास्यं सख्यमात्मनिवेदनम् ॥
दास्य: ईश्वर को स्वामी और अपने को दास समझकर परम श्रद्धा के साथ सेवा करना। सख्य: ईश्वर को ही अपना परम मित्र समझकर अपना सर्वस्व उसे समर्पण कर देना तथा सच्चे भाव से अपने पाप पुण्य का निवेदन करना। आत्मनिवेदन: अपने आपको भगवान के चरणों में सदा के लिए समर्पण कर देना और कुछ भी अपनी स्वतंत्र सत्ता न रखना। यह भक्ति की सबसे उत्तम अवस्था मानी गई हैं। भगवान् श्रीराम जब शबरीजी के आश्रम में आते हैं तो शबरीजी उनका स्वागत करती हैं, उनके चरणों को पखारती हैं, उन्हें आसन पर बैठाती हैं और उन्हें रसभरे कन्द-मूल-फल लाकर अर्पित करती हैं। प्रभु बार-बार उन फलों के स्वाद की सराहना करते हुए आनन्दपूर्वक उनका आस्वादन करते हैं। इसके पश्चात् भगवान राम शबरीजी के समक्ष नवधा भक्ति का स्वरूप प्रकट करते हुए उनसे कहते हैं कि-
नवधा भकति कहउँ तोहि पाहीं।
सावधान सुनु धरु मन माहीं।।
प्रथम भगति संतन्ह कर संगा।
दूसरि रति मम कथा प्रसंगा।।
गुर पद पकंज सेवा तीसरि भगति अमान।
चौथि भगति मम गुन गन करइ कपट तजि गान। ( चौपाई - दोहा 35)
मन्त्र जाप मम दृढ़ बिस्वासा।
पंचम भजन सो बेद प्रकासा।।
छठ दम सील बिरति बहु करमा।
निरत निरंतर सज्जन धरमा।।
सातवँ सम मोहि मय जग देखा।
मोतें संत अधिक करि लेखा।।
आठवँ जथालाभ संतोषा।
सपनेहुँ नहिं देखइ परदोषा।।
नवम सरल सब सन छलहीना।
मम भरोस हियँ हरष न दीना।।
सावधान सुनु धरु मन माहीं।।
प्रथम भगति संतन्ह कर संगा।
दूसरि रति मम कथा प्रसंगा।।
गुर पद पकंज सेवा तीसरि भगति अमान।
चौथि भगति मम गुन गन करइ कपट तजि गान। ( चौपाई - दोहा 35)
मन्त्र जाप मम दृढ़ बिस्वासा।
पंचम भजन सो बेद प्रकासा।।
छठ दम सील बिरति बहु करमा।
निरत निरंतर सज्जन धरमा।।
सातवँ सम मोहि मय जग देखा।
मोतें संत अधिक करि लेखा।।
आठवँ जथालाभ संतोषा।
सपनेहुँ नहिं देखइ परदोषा।।
नवम सरल सब सन छलहीना।
मम भरोस हियँ हरष न दीना।।
Pratham Bhagati Santanh Kar Sanga.
Dusari Rati Mam Katha Prasanga..
Gur Pad Pakanj Seva Tisari Bhagati Amaan.
Chauthi Bhagati Mam Gun Gan Kari Kapat Taji Gaan. ( Chaupai - Doha 35)
Mantr Jaap Mam Drdh Bisvaasa.
Pancham Bhajan So Bed Prakaasa..
Chhath Dam Sil Birati Bahu Karama.
Nirat Nirantar Sajjan Dharama..
Saatavan Sam Mohi May Jag Dekha.
Moten Sant Adhik Kari Lekha..
Aathavan Jathaalaabh Santosha.
Sapanehun Nahin Dekhi Paradosha..
Navam Saral Sab San Chhalahina.
Mam Bharos Hiyan Harash Na Dina.
Dusari Rati Mam Katha Prasanga..
Gur Pad Pakanj Seva Tisari Bhagati Amaan.
Chauthi Bhagati Mam Gun Gan Kari Kapat Taji Gaan. ( Chaupai - Doha 35)
Mantr Jaap Mam Drdh Bisvaasa.
Pancham Bhajan So Bed Prakaasa..
Chhath Dam Sil Birati Bahu Karama.
Nirat Nirantar Sajjan Dharama..
Saatavan Sam Mohi May Jag Dekha.
Moten Sant Adhik Kari Lekha..
Aathavan Jathaalaabh Santosha.
Sapanehun Nahin Dekhi Paradosha..
Navam Saral Sab San Chhalahina.
Mam Bharos Hiyan Harash Na Dina.
आपको ये पोस्ट पसंद आ सकती हैं
विनम्र निवेदन: वेबसाइट को और बेहतर बनाने हेतु अपने कीमती सुझाव नीचे कॉमेंट बॉक्स में लिखें व इस ज्ञानवर्धक ख़जाने को अपनें मित्रों के साथ अवश्य शेयर करें। यदि कोई त्रुटि / सुधार हो तो आप मुझे यहाँ क्लिक करके ई मेल के माध्यम से भी सम्पर्क कर सकते हैं। धन्यवाद।
विनम्र निवेदन: वेबसाइट को और बेहतर बनाने हेतु अपने कीमती सुझाव नीचे कॉमेंट बॉक्स में लिखें व इस ज्ञानवर्धक ख़जाने को अपनें मित्रों के साथ अवश्य शेयर करें। यदि कोई त्रुटि / सुधार हो तो आप मुझे यहाँ क्लिक करके ई मेल के माध्यम से भी सम्पर्क कर सकते हैं। धन्यवाद।
