मधुराष्टकम अधरं मधुरं वदनं मधुरं भजन
मधुराष्टकम अधरं मधुरं वदनं मधुरं भजन
यह एक सुन्दर अष्टक : मधुराष्टकम (Madhurashtakam) है जिसमें श्री कृष्ण जी के बाल समय की "मधुरता" को दर्शाया गया है। मधुराष्टकम के रचियता श्रीवल्लभाचार्य जी (पुष्टिमार्ग) हैं। मधुराष्टकम में बाल श्री कृष्ण जी होंठ, चेहरे, मुस्कान आदि के अतिरिक्त सम्पूर्ण छवि के बारे में वर्णन किया गया है। इस अष्टकम में आठ छंदों के माध्यम से श्री कृष्ण जी की अनुपम छवि का वर्णन प्राप्त होता है।मधुराष्टकम (Madhurashtakam) की रचना के विषय में उल्लेख प्राप्त होता है की वल्लभाचार्य जी को स्वंय श्री कृष्ण जी ने दर्शन दिए थे और उसी समय उन्होंने श्री कृष्ण जी की छवि का सुंदरता से वर्णन किया है। इसके अतिरिक्त श्री वल्लाभाचार्य जी ने संस्कृत भाषा में ही व्यास सूत्र भाष्य, जैमिनी सूत्र भाष्य, भागवत सुबोधिनी टीका, पुष्टि प्रवल मर्यादा और सिद्धांत रहस्य आदि की रचना की है।
अधरं मधुरं वदनं मधुरं नयनं मधुरं हसितं मधुरं
अधरं मधुरं वदनं मधुरं नयनं मधुरं हसितं मधुरं ।
हृदयं मधुरं गमनं मधुरं मधुराधिपते रखिलं मधुरं ॥१॥
वचनं मधुरं चरितं मधुरं वसनं मधुरं वलितं मधुरं ।
चलितं मधुरं भ्रमितं मधुरं मधुराधिपते रखिलं मधुरं ॥२॥
वेणुर्मधुरो रेणुर्मधुरः पाणिर्मधुरः पादौ मधुरौ ।
नृत्यं मधुरं सख्यं मधुरं मधुराधिपते रखिलं मधुरं ॥३॥
गीतं मधुरं पीतं मधुरं भुक्तं मधुरं सुप्तं मधुरं ।
रूपं मधुरं तिलकं मधुरं मधुराधिपते रखिलं मधुरं ॥४॥
करणं मधुरं तरणं मधुरं हरणं मधुरं रमणं मधुरं ।
वमितं मधुरं शमितं मधुरं मधुराधिपते रखिलं मधुरं ॥५॥
गुञ्जा मधुरा माला मधुरा यमुना मधुरा वीची मधुरा ।
सलिलं मधुरं कमलं मधुरं मधुराधिपते रखिलं मधुरं ॥६॥
गोपी मधुरा लीला मधुरा युक्तं मधुरं मुक्तं मधुरं।
दृष्टं मधुरं सृष्टं मधुरं मधुराधिपते रखिलं मधुरं ॥७॥
गोपा मधुरा गावो मधुरा यष्टिर्मधुरा सृष्टिर्मधुरा ।
दलितं मधुरं फलितं मधुरं मधुराधिपते रखिलं मधुरं ॥८॥
हृदयं मधुरं गमनं मधुरं मधुराधिपते रखिलं मधुरं ॥१॥
वचनं मधुरं चरितं मधुरं वसनं मधुरं वलितं मधुरं ।
चलितं मधुरं भ्रमितं मधुरं मधुराधिपते रखिलं मधुरं ॥२॥
वेणुर्मधुरो रेणुर्मधुरः पाणिर्मधुरः पादौ मधुरौ ।
नृत्यं मधुरं सख्यं मधुरं मधुराधिपते रखिलं मधुरं ॥३॥
गीतं मधुरं पीतं मधुरं भुक्तं मधुरं सुप्तं मधुरं ।
रूपं मधुरं तिलकं मधुरं मधुराधिपते रखिलं मधुरं ॥४॥
करणं मधुरं तरणं मधुरं हरणं मधुरं रमणं मधुरं ।
वमितं मधुरं शमितं मधुरं मधुराधिपते रखिलं मधुरं ॥५॥
गुञ्जा मधुरा माला मधुरा यमुना मधुरा वीची मधुरा ।
सलिलं मधुरं कमलं मधुरं मधुराधिपते रखिलं मधुरं ॥६॥
गोपी मधुरा लीला मधुरा युक्तं मधुरं मुक्तं मधुरं।
दृष्टं मधुरं सृष्टं मधुरं मधुराधिपते रखिलं मधुरं ॥७॥
गोपा मधुरा गावो मधुरा यष्टिर्मधुरा सृष्टिर्मधुरा ।
दलितं मधुरं फलितं मधुरं मधुराधिपते रखिलं मधुरं ॥८॥
यह भी देखें You May Also Like
- लिख दी मैंने कर दी मैंने कर दी मैंने जिंदगी बिहारी Likh Di Maine Kar Di
- मुझे जो भी कुछ मिला है तुमने ही सब दिया है Mujhe Jo Bhi Kuch Mila
- चल एक बार खाटूवाले के द्वार Chal Ek Bar Khatuwale
- मेरे गिरधारी मदन गोपाल नज़र कहीं लग जाए ना Mere Pyare Girdhar
- ये तो प्रेम की बात है उधो Ye To Prem Ki Bat Hai Mridul Krishna Sashtri
- हम तुम्हारे थे प्रभु जी हम तुम्हारे हैं Hum Tumhare The
The Madhurastakam is a beautiful Sanskrit composition or hymn in devotion of Lord Krishna, composed by the Hindu devotee philosopher-poet Sripad Vallabha Acharya. Madhurastakam has been a very popular devotional song is used to prayer of Lord Krishna.
Madhurashtakam – A Sweet Hymn (Devotional Song) of Lord Krishna
Adharam Madhuram Vadanam Madhuram Nayanam Madhuram Hasitam Madhuram |
Hrdayam Madhuram Gamanam Madhuram Madhura-Adhipater-Akhilam Madhuram ||1||
अधरं मधुरं वदनं मधुरं, नयनं मधुरं हसितं मधुरम् |
हृदयं मधुरं गमनं मधुरं, मधुराधिपतेरखिलं मधुरम् ||1||
Meaning - O Lord Krishna, Your Lips are Sweet, Your Face is Sweet, Your Eyes are Sweet, Your smile is Sweet, Your heart is Sweet, Your walk is Sweet and everything is sweet about the Lord of Sweetness.
Vacanam Madhuram Caritam Madhuram Vasanam Madhuram Valitam Madhuram |
Chalitam Madhuram Bhramitam Madhuram Madhura-Adhipater-Akhilam Madhuram ||2||
वचनं मधुरं चरितं मधुरं, वसनं मधुरं वलितं मधुरम् |
चलितं मधुरं भ्रमितं मधुरं, मधुराधिपतेरखिलं मधुरम् ||2||
Meaning - O Lord Krishna, Your words (speech) are sweet, Your character and nature are sweet, Your dress (garment) is sweet, Your posture is sweet, Your movements (walking) are sweet, Your wandering is sweet and everything is sweet about the Lord of Sweetness.
Vennur-Madhuro Rennur-Madhurah Paannir-Madhurah Paadau Madhurau |
Nrtyam Madhuram Sakhyam Madhuram Madhura-Adhipater-Akhilam Madhuram ||3||
वेणुर्मधुरो रेणुर्मधुरः, पाणिर्मधुरः पादौ मधुरौ |
नृत्यं मधुरं सख्यं मधुरं, मधुराधिपतेरखिलं मधुरम् ||3||
Meaning - O Lord Krishna, Your flute is sweet, Your foot-dust is sweet, Your hands are sweet, Your feet are sweet, Your dance is sweet, Your friendship (company) is sweet and everything is sweet about the Lord of Sweetness.
Giitam Madhuram Piitam Madhuram Bhuktam Madhuram Suptam Madhuram |
Ruupam Madhuram Tilakam Madhuram Madhura-Adhipater-Akhilam Madhuram ||4||
गीतं मधुरं पीतं मधुरं, भुक्तं मधुरं सुप्तं मधुरम् |
रूपं मधुरं तिलकं मधुरं, मधुराधिपतेरखिलं मधुरम् ||4||
Meaning - O Lord Krishna, Your song is sweet, Your drinking is sweet, Your eating is sweet, Your sleeping is sweet, Your sweetness form is sweet, Your Tilaka (Sandalwood paste mark on the forehead) is sweet and everything is sweet about the Lord of Sweetness.
Karannam Madhuram Tarannam Madhuram Harannam Madhuram Ramannam Madhuram |
Vamitam Madhuram Shamitam Madhuram Madhura-Adhipater-Akhilam Madhuram ||5||
करणं मधुरं तरणं मधुरं, हरणं मधुरं रमणं मधुरम् |
वमितं मधुरं शमितं मधुरं, मधुराधिपतेरखिलं मधुरम् ||5||
Meaning - O Lord Krishna, Your acts (works) are sweet, Your conquest (liberating) is sweet, Your stealing is sweet, Your Divine Love Play is Sweet, Your Exuberance is Sweet, Your Relaxation is Sweet and everything is sweet about the Lord of Sweetness.
Gunjaa Madhuraa Maalaa Madhuraa Yamunaa Madhuraa Viicii Madhuraa |
Salilam Madhuram Kamalam Madhuram Madhura-Adhipaterakhilam Madhuram ||6||
गुञ्जा मधुरा माला मधुरा, यमुना मधुरा वीची मधुरा |
सलिलं मधुरं कमलं मधुरं, मधुराधिपतेरखिलं मधुरम् ||6||
Meaning - O Lord Krishna, Your Humming is Sweet, Your Garland is Sweet, Yamuna River is Sweet and sweet are Yamuna's rippling waves, Your Water is Sweet, Your Lotus is Sweet and everything is sweet about the Lord of Sweetness.
Gopii Madhuraa Liilaa Madhuraa Yuktam Madhuram Muktam Madhuram |
Drssttam Madhuram Shissttam Madhuram Madhura-Adhipaterakhilam Madhuram ||7||
गोपि मधुरा लीला मधुरा, युक्तं मधुरं भुक्तं मधुरम् |
दृष्टं मधुरं शिष्टं मधुरं, मधुराधिपतेरखिलं मधुरम् ||7||
Meaning – O Lord Krishna, Your gopis (cowherd girls) are sweet, Your divine pastimes (Leela’s) are sweet, Your Togetherness (meeting) is Sweet, Your Setting Free is Sweet, Your Glance is Sweet, Your etiquette is sweet and everything is sweet about the Lord of Sweetness.
Gopaa Madhuraa Gaavo Madhuraa Yassttir-Madhuraa Srssttir-Madhuraa |
Dalitam Madhuram Phalitam Madhuram Madhura-Adhipaterakhilam Madhuram ||8||
गोपा मधुरा गावो मधुरा, यष्टिर्मधुरा सृष्टिर्मधुरा |
दलितं मधुरं फलितं मधुरं, मधुराधिपतेरखिलं मधुरम् ||8||
br /> Meaning - O Lord Krishna, Your gopas (cowherd friends) are sweet, Your Cows are Sweet, Your Group is Sweet, Your Creation is Sweet, Your victory is sweet, Your accomplishment (fruition) is sweet and everything is sweet about the Lord of Sweetness.
Madhurashtakam – A Sweet Hymn (Devotional Song) of Lord Krishna
Adharam Madhuram Vadanam Madhuram Nayanam Madhuram Hasitam Madhuram |
Hrdayam Madhuram Gamanam Madhuram Madhura-Adhipater-Akhilam Madhuram ||1||
अधरं मधुरं वदनं मधुरं, नयनं मधुरं हसितं मधुरम् |
हृदयं मधुरं गमनं मधुरं, मधुराधिपतेरखिलं मधुरम् ||1||
Meaning - O Lord Krishna, Your Lips are Sweet, Your Face is Sweet, Your Eyes are Sweet, Your smile is Sweet, Your heart is Sweet, Your walk is Sweet and everything is sweet about the Lord of Sweetness.
Vacanam Madhuram Caritam Madhuram Vasanam Madhuram Valitam Madhuram |
Chalitam Madhuram Bhramitam Madhuram Madhura-Adhipater-Akhilam Madhuram ||2||
वचनं मधुरं चरितं मधुरं, वसनं मधुरं वलितं मधुरम् |
चलितं मधुरं भ्रमितं मधुरं, मधुराधिपतेरखिलं मधुरम् ||2||
Meaning - O Lord Krishna, Your words (speech) are sweet, Your character and nature are sweet, Your dress (garment) is sweet, Your posture is sweet, Your movements (walking) are sweet, Your wandering is sweet and everything is sweet about the Lord of Sweetness.
Vennur-Madhuro Rennur-Madhurah Paannir-Madhurah Paadau Madhurau |
Nrtyam Madhuram Sakhyam Madhuram Madhura-Adhipater-Akhilam Madhuram ||3||
वेणुर्मधुरो रेणुर्मधुरः, पाणिर्मधुरः पादौ मधुरौ |
नृत्यं मधुरं सख्यं मधुरं, मधुराधिपतेरखिलं मधुरम् ||3||
Meaning - O Lord Krishna, Your flute is sweet, Your foot-dust is sweet, Your hands are sweet, Your feet are sweet, Your dance is sweet, Your friendship (company) is sweet and everything is sweet about the Lord of Sweetness.
Giitam Madhuram Piitam Madhuram Bhuktam Madhuram Suptam Madhuram |
Ruupam Madhuram Tilakam Madhuram Madhura-Adhipater-Akhilam Madhuram ||4||
गीतं मधुरं पीतं मधुरं, भुक्तं मधुरं सुप्तं मधुरम् |
रूपं मधुरं तिलकं मधुरं, मधुराधिपतेरखिलं मधुरम् ||4||
Meaning - O Lord Krishna, Your song is sweet, Your drinking is sweet, Your eating is sweet, Your sleeping is sweet, Your sweetness form is sweet, Your Tilaka (Sandalwood paste mark on the forehead) is sweet and everything is sweet about the Lord of Sweetness.
Karannam Madhuram Tarannam Madhuram Harannam Madhuram Ramannam Madhuram |
Vamitam Madhuram Shamitam Madhuram Madhura-Adhipater-Akhilam Madhuram ||5||
करणं मधुरं तरणं मधुरं, हरणं मधुरं रमणं मधुरम् |
वमितं मधुरं शमितं मधुरं, मधुराधिपतेरखिलं मधुरम् ||5||
Meaning - O Lord Krishna, Your acts (works) are sweet, Your conquest (liberating) is sweet, Your stealing is sweet, Your Divine Love Play is Sweet, Your Exuberance is Sweet, Your Relaxation is Sweet and everything is sweet about the Lord of Sweetness.
Gunjaa Madhuraa Maalaa Madhuraa Yamunaa Madhuraa Viicii Madhuraa |
Salilam Madhuram Kamalam Madhuram Madhura-Adhipaterakhilam Madhuram ||6||
गुञ्जा मधुरा माला मधुरा, यमुना मधुरा वीची मधुरा |
सलिलं मधुरं कमलं मधुरं, मधुराधिपतेरखिलं मधुरम् ||6||
Meaning - O Lord Krishna, Your Humming is Sweet, Your Garland is Sweet, Yamuna River is Sweet and sweet are Yamuna's rippling waves, Your Water is Sweet, Your Lotus is Sweet and everything is sweet about the Lord of Sweetness.
Gopii Madhuraa Liilaa Madhuraa Yuktam Madhuram Muktam Madhuram |
Drssttam Madhuram Shissttam Madhuram Madhura-Adhipaterakhilam Madhuram ||7||
गोपि मधुरा लीला मधुरा, युक्तं मधुरं भुक्तं मधुरम् |
दृष्टं मधुरं शिष्टं मधुरं, मधुराधिपतेरखिलं मधुरम् ||7||
Meaning – O Lord Krishna, Your gopis (cowherd girls) are sweet, Your divine pastimes (Leela’s) are sweet, Your Togetherness (meeting) is Sweet, Your Setting Free is Sweet, Your Glance is Sweet, Your etiquette is sweet and everything is sweet about the Lord of Sweetness.
Gopaa Madhuraa Gaavo Madhuraa Yassttir-Madhuraa Srssttir-Madhuraa |
Dalitam Madhuram Phalitam Madhuram Madhura-Adhipaterakhilam Madhuram ||8||
गोपा मधुरा गावो मधुरा, यष्टिर्मधुरा सृष्टिर्मधुरा |
दलितं मधुरं फलितं मधुरं, मधुराधिपतेरखिलं मधुरम् ||8||
br /> Meaning - O Lord Krishna, Your gopas (cowherd friends) are sweet, Your Cows are Sweet, Your Group is Sweet, Your Creation is Sweet, Your victory is sweet, Your accomplishment (fruition) is sweet and everything is sweet about the Lord of Sweetness.
अधरं मधुरं वदनं मधुराष्टकं मीनिंग
अधरं मधुरं वदनं मधुरं नयनं मधुरं हसितं मधुरं ।
हृदयं मधुरं गमनं मधुरं मधुराधिपते रखिलं मधुरं ॥१॥
अधरं (adharam) : lips होंठ।
मधुरं (madhuram): sweet, pleasant /मधुर सुखकारी।
वदनं (vadanam) : Face/मुखमण्डल।
नयनं (nayanam) : Eye /आँखें।
हसितं (hasitam) : Smile /हँसना, विनोद।
हृदयं (Hridayam) : हृदय /Heart .
गमनं (gamanam) : Going, Act of going : गमन करना, जाना।
अधिपतिः (adhipatih) : King, Ruler राजा, अधिपति, नायक .
मधुराधिपतेः (madhuradhipateH) आनंद के स्वामी .
अखिलं (akhilam) : समस्त सम्पूर्ण. Entire, Whole.
हिंदी अर्थ : श्री कृष्णा जी के पावन होंठ बड़े ही मधुर हैं। उनका मुखमण्डल भी अत्यंत ही प्यारा है। श्री कृष्णजी के आँखें बहुत ही आकर्षक, प्यारी और उनकी मुस्कान भी प्यारी है, मधुर है।
(Krishna's) lips are sweet, (his) face is sweet, (his) eyes are sweet and (his) smile is sweet.
(Krishna's) heart is sweet and (his) walk is sweet. Everything is sweet about the lord of sweetness.
वचनं मधुरं चरितं मधुरं वसनं मधुरं वलितं मधुरं ।
चलितं मधुरं भ्रमितं मधुरं मधुराधिपते रखिलं मधुरं ॥२॥
वचनं (vachanam) : शब्द, वाणी, कही गई बात Voice.
चरितं (charitam) : character चरित्र.
वसनं (vasanam) : Dress, getup.वस्त्र, परिवेश.
वलितं (valitam) : Body Shame/शरित का मुडाव.
चलितं (chalitam) :walk, चलना.
भ्रमितं (bhramitam) : Roaming, भ्रमण.
हिंदी अर्थ : श्री कृष्ण जी के वचन, वाणी बहुत ही सुन्दर और मधुर हैं। उनका चरित्र, वस्त्र और उनका बाह्य आकार (स्थिति / छवि /पोस्चर) बहुत ही मधुर और प्रिय है।
(Krishna's) words are sweet, (his) character is sweet, (his) garments are sweet and (his) posture is sweet. (Krishna's) movements are sweet and (his) wandering is sweet. Everything is sweet about the lord of sweetness.
वेणुर्मधुरो रेणुर्मधुरः पाणिर्मधुरः पादौ मधुरौ।
नृत्यं मधुरं सख्यं मधुरं मधुराधिपते रखिलं मधुरं॥
वेणुर्मधुरो (venurmadhuro) : Flute/बांसुरी मधुर है.
रेणुर्मधुरः (remurmadhuran) = श्री कृष्ण की चरण रज।
पाणिर्मधुरः (PanirmadhuraH) = पानी मधुर है।
पादौ (Padau) = Leg/पाँव .
नृत्यं (Nriityam) : Dance नृत्य .
सख्यं (sakhyaM) = दोस्त /Friends
हिंदी अर्थ / हिंदी मीनिंग : श्री कृष्ण जी की बाँसुरी भी अत्यंत ही मधुर है। उनके चरणों की धूल भी अत्यंत ही पावन और पवित्र है। उनके हाथ और पाँव भी अत्यंत पावन और प्रिय हैं। श्री कृष्ण जी का नृत्य (रास लीला) भी अत्यंत मधुर है और उनकी शरण/सानिध्य भी अत्यंत ही मधुर और पावन है। श्री कृष्ण जी स्वंय में परिपूर्ण मधुर हैं।
(Krishna's) flute-playing is sweet, (his) foot-dust is sweet, (his) hands are sweet and (his) feet are sweet. (Krishna's) dancing is sweet and (his) company is sweet. Everything is sweet about the lord of sweetness.
गीतं मधुरं पीतं मधुरं भुक्तं मधुरं सुप्तं मधुरं ।
रूपं मधुरं तिलकं मधुरं मधुराधिपते रखिलं मधुरं ॥
गीतं (Gitam) : Song/गीत, गान।
पीतं (Pitam) : Drink/पीना /दूसरे अर्थ में पीले वस्त्र।
भुक्तं (Bhuktam) : Eating/ग्रहण करना, खाद्य प्रदार्थ को खाना।
सुप्तं (Suptam) : Sleeping/सोना, शयन।
रूपं (Rupam) : Beauty/सुंदरता।
तिलकं (Tilakam) : forehead auspious mark/मस्तक पर तिलक
हिंदी अर्थ : श्री कृष्ण जी के गीत अत्यंत ही मधुर है और उनका पीना (जल ग्रहण करना ) भोजन को ग्रहण करना इनका सोना (शयन करना) अत्यंत ही मधुर है।
भगवान् श्री कृष्णा का सब कुछ अत्यंत ही मधुर हैं।
(Krishna's) song is sweet, (his) drinking is sweet, (his) eating is sweet and (his)sleeping are sweet.
(Krishna's) beautiful form is sweet and (his) 'tilak' is sweet. Everything is sweet about the lord of sweetness.
करणं मधुरं तरणं मधुरं हरणं मधुरं रमणं मधुरं ।
वमितं मधुरं शमितं मधुरं मधुराधिपते रखिलं मधुरं ॥
करणं (Karunam) : Action कार्य
तरणं (Taranam) : Crossing, Swimming तैरना।
हरणं (Haranam) : Destroying/हरन क्रिया।
रमणं (Ramanam) : Sport/खेल
शमितं (Shamitam) = Controll/नियंत्रण।
हिंदी मानीं/भावार्थ : श्री कृष्ण जी के कार्य अत्यंत ही मधुर हैं, श्री कृष्ण जी की जीत, विजय भी मधुर ही हैं और उनकी चोरी भी अत्यंत ही मधुर हैं और इनका प्रेम भी मधुर ही हैं।
(Krishna's) deeds are sweet, (his) conquest is sweet, (his) stealing is sweet and (his) love-play is sweet.
(Krishna's) exuberance is sweet and (his) relaxation is sweet. Everything is sweet about the lord of sweetness.
गुञ्जा मधुरा माला मधुरा यमुना मधुरा वीची मधुरा ।
सलिलं मधुरं कमलं मधुरं मधुराधिपते रखिलं मधुरं ॥
गुञ्जा (Gunja) : humming Voice/गुनगुनाना।
माला (Maala) :garland/हार।
यमुना (Yamuna) Yamuna River/ यमुना नदी।
वीची (Vichi) : Waves/ लहरें।
सलिलं (Salilam) :Water/ पानी।
कमलं (Kamalam) : Lotus/ कमल का फूल।
हिंदी अर्थ : श्री कृष्ण जी का गुनगुनाना मधुर है, श्री कृष्ण जी का गले का हार मधुर है, उनकी गले की माला मधुर है और यमुना का पानी मधुर है, यमुना नदी की लहरें मधुर हैं, शीतल हैं. यमुना नदी में कमल के फूल मधुर हैं। श्री कृष्ण जी के संबध में सब कुछ ही मधुर है।
(Krishna's) gunja-berry necklace is sweet, (his) garland is sweet, (his) Yamuna river is sweet and (his) Yamuna's waves are sweet.
(Krishna's) Yamuna's water is sweet and (his) lotus flowers are sweet. Everything is sweet about the lord of sweetness.
गोपी मधुरा लीला मधुरा युक्तं मधुरं मुक्तं मधुरं।
दृष्टं मधुरं सृष्टं मधुरं मधुराधिपते रखिलं मधुरं ॥
गोपी (Gopi) :Cowhered Girl/ गोपिकाएं।
लीला (Leela) : beautiful play/श्री कृष्ण जी की लीला।
युक्तं (Yuktam) : Combine/मंडली।
मुक्तं (Muktam) : Released/ जो मुक्त हैं।
दृष्टं (Drishtam) : that which has been seen/जो भी देखा जा गया है।
शिष्टं (Shishtam) :Good behaviour : अच्छा व्यवहार।
हिंदी अर्थ/मीनिंग : श्री कृष्ण जी की गोपीयां मधुर हैं तथा उनका विनोदी व्यवहार बहुत ही मधुर है। उनकी मण्डली मधुर है, श्री कृष्ण का दूर चले जाना भी मधुर है। श्री कृष्ण जी की नज़र मधुर है और आचार विचार और व्यवहार सब कुछ मधुर है। श्री कृष्णा जी के सभी कार्य उत्तम हैं, मधुर हैं।
(Krishna's) 'gopis' are sweet, (his) frolicking is sweet, (his) union is sweet and (his) deliverance is sweet.
(Krishna's) glances are sweet and (his) etiquette is sweet. Everything is sweet about the lord of sweetness.
गोपा मधुरा गावो मधुरा यष्टिर्मधुरा सृष्टिर्मधुरा ।
दलितं मधुरं फलितं मधुरं मधुराधिपते रखिलं मधुरं ॥८॥
गोपा (Gopa) :the cowherd boys, गायें चराने वाले बालक, ग्वाल।
गावो (Gavo) : Cows/गाएं।
यष्टिः (Yashti) :Stick/छड़ी।
सृष्टिः (Shrishti) :Creation/श्रष्टि, जगत।
दलितं (Dalitam) :Broken/टूटी हुई हैं।
फलितं (Falitam) Bloomed/पल्लवित होना।
हिंदी अर्थ /मतलब : श्री कृष्ण जी के गोप मधुर हैं और उनकी गाएं भी मधुर हैं। उनके गायों को हांकने की छड़ी मधुर है और उनकी श्रष्टि भी मधुर है।
(Krishna's) 'gopas' are sweet, (his) cows are sweet, (his) herding stick is sweet and (his) creation is sweet.
श्री कृष्ण जी का रुकना मधुर है और आगे बढ़ना मधुर है। श्री कृष्णा जी के सभी कार्य मधुर हैं।
(Krishna's) breaking is sweet and (his) bringing to fruition is sweet. Everything is sweet about the lord of sweetness.
अधरं मधुरं वदनं मधुरं नयनं मधुरं हसितं मधुरं ।
हृदयं मधुरं गमनं मधुरं मधुराधिपते रखिलं मधुरं ॥१॥
अधरं (adharam) : lips होंठ।
मधुरं (madhuram): sweet, pleasant /मधुर सुखकारी।
वदनं (vadanam) : Face/मुखमण्डल।
नयनं (nayanam) : Eye /आँखें।
हसितं (hasitam) : Smile /हँसना, विनोद।
हृदयं (Hridayam) : हृदय /Heart .
गमनं (gamanam) : Going, Act of going : गमन करना, जाना।
अधिपतिः (adhipatih) : King, Ruler राजा, अधिपति, नायक .
मधुराधिपतेः (madhuradhipateH) आनंद के स्वामी .
अखिलं (akhilam) : समस्त सम्पूर्ण. Entire, Whole.
हिंदी अर्थ : श्री कृष्णा जी के पावन होंठ बड़े ही मधुर हैं। उनका मुखमण्डल भी अत्यंत ही प्यारा है। श्री कृष्णजी के आँखें बहुत ही आकर्षक, प्यारी और उनकी मुस्कान भी प्यारी है, मधुर है।
(Krishna's) lips are sweet, (his) face is sweet, (his) eyes are sweet and (his) smile is sweet.
(Krishna's) heart is sweet and (his) walk is sweet. Everything is sweet about the lord of sweetness.
वचनं मधुरं चरितं मधुरं वसनं मधुरं वलितं मधुरं ।
चलितं मधुरं भ्रमितं मधुरं मधुराधिपते रखिलं मधुरं ॥२॥
वचनं (vachanam) : शब्द, वाणी, कही गई बात Voice.
चरितं (charitam) : character चरित्र.
वसनं (vasanam) : Dress, getup.वस्त्र, परिवेश.
वलितं (valitam) : Body Shame/शरित का मुडाव.
चलितं (chalitam) :walk, चलना.
भ्रमितं (bhramitam) : Roaming, भ्रमण.
हिंदी अर्थ : श्री कृष्ण जी के वचन, वाणी बहुत ही सुन्दर और मधुर हैं। उनका चरित्र, वस्त्र और उनका बाह्य आकार (स्थिति / छवि /पोस्चर) बहुत ही मधुर और प्रिय है।
(Krishna's) words are sweet, (his) character is sweet, (his) garments are sweet and (his) posture is sweet. (Krishna's) movements are sweet and (his) wandering is sweet. Everything is sweet about the lord of sweetness.
वेणुर्मधुरो रेणुर्मधुरः पाणिर्मधुरः पादौ मधुरौ।
नृत्यं मधुरं सख्यं मधुरं मधुराधिपते रखिलं मधुरं॥
वेणुर्मधुरो (venurmadhuro) : Flute/बांसुरी मधुर है.
रेणुर्मधुरः (remurmadhuran) = श्री कृष्ण की चरण रज।
पाणिर्मधुरः (PanirmadhuraH) = पानी मधुर है।
पादौ (Padau) = Leg/पाँव .
नृत्यं (Nriityam) : Dance नृत्य .
सख्यं (sakhyaM) = दोस्त /Friends
हिंदी अर्थ / हिंदी मीनिंग : श्री कृष्ण जी की बाँसुरी भी अत्यंत ही मधुर है। उनके चरणों की धूल भी अत्यंत ही पावन और पवित्र है। उनके हाथ और पाँव भी अत्यंत पावन और प्रिय हैं। श्री कृष्ण जी का नृत्य (रास लीला) भी अत्यंत मधुर है और उनकी शरण/सानिध्य भी अत्यंत ही मधुर और पावन है। श्री कृष्ण जी स्वंय में परिपूर्ण मधुर हैं।
(Krishna's) flute-playing is sweet, (his) foot-dust is sweet, (his) hands are sweet and (his) feet are sweet. (Krishna's) dancing is sweet and (his) company is sweet. Everything is sweet about the lord of sweetness.
गीतं मधुरं पीतं मधुरं भुक्तं मधुरं सुप्तं मधुरं ।
रूपं मधुरं तिलकं मधुरं मधुराधिपते रखिलं मधुरं ॥
गीतं (Gitam) : Song/गीत, गान।
पीतं (Pitam) : Drink/पीना /दूसरे अर्थ में पीले वस्त्र।
भुक्तं (Bhuktam) : Eating/ग्रहण करना, खाद्य प्रदार्थ को खाना।
सुप्तं (Suptam) : Sleeping/सोना, शयन।
रूपं (Rupam) : Beauty/सुंदरता।
तिलकं (Tilakam) : forehead auspious mark/मस्तक पर तिलक
हिंदी अर्थ : श्री कृष्ण जी के गीत अत्यंत ही मधुर है और उनका पीना (जल ग्रहण करना ) भोजन को ग्रहण करना इनका सोना (शयन करना) अत्यंत ही मधुर है।
भगवान् श्री कृष्णा का सब कुछ अत्यंत ही मधुर हैं।
(Krishna's) song is sweet, (his) drinking is sweet, (his) eating is sweet and (his)sleeping are sweet.
(Krishna's) beautiful form is sweet and (his) 'tilak' is sweet. Everything is sweet about the lord of sweetness.
करणं मधुरं तरणं मधुरं हरणं मधुरं रमणं मधुरं ।
वमितं मधुरं शमितं मधुरं मधुराधिपते रखिलं मधुरं ॥
करणं (Karunam) : Action कार्य
तरणं (Taranam) : Crossing, Swimming तैरना।
हरणं (Haranam) : Destroying/हरन क्रिया।
रमणं (Ramanam) : Sport/खेल
शमितं (Shamitam) = Controll/नियंत्रण।
हिंदी मानीं/भावार्थ : श्री कृष्ण जी के कार्य अत्यंत ही मधुर हैं, श्री कृष्ण जी की जीत, विजय भी मधुर ही हैं और उनकी चोरी भी अत्यंत ही मधुर हैं और इनका प्रेम भी मधुर ही हैं।
(Krishna's) deeds are sweet, (his) conquest is sweet, (his) stealing is sweet and (his) love-play is sweet.
(Krishna's) exuberance is sweet and (his) relaxation is sweet. Everything is sweet about the lord of sweetness.
गुञ्जा मधुरा माला मधुरा यमुना मधुरा वीची मधुरा ।
सलिलं मधुरं कमलं मधुरं मधुराधिपते रखिलं मधुरं ॥
गुञ्जा (Gunja) : humming Voice/गुनगुनाना।
माला (Maala) :garland/हार।
यमुना (Yamuna) Yamuna River/ यमुना नदी।
वीची (Vichi) : Waves/ लहरें।
सलिलं (Salilam) :Water/ पानी।
कमलं (Kamalam) : Lotus/ कमल का फूल।
हिंदी अर्थ : श्री कृष्ण जी का गुनगुनाना मधुर है, श्री कृष्ण जी का गले का हार मधुर है, उनकी गले की माला मधुर है और यमुना का पानी मधुर है, यमुना नदी की लहरें मधुर हैं, शीतल हैं. यमुना नदी में कमल के फूल मधुर हैं। श्री कृष्ण जी के संबध में सब कुछ ही मधुर है।
(Krishna's) gunja-berry necklace is sweet, (his) garland is sweet, (his) Yamuna river is sweet and (his) Yamuna's waves are sweet.
(Krishna's) Yamuna's water is sweet and (his) lotus flowers are sweet. Everything is sweet about the lord of sweetness.
गोपी मधुरा लीला मधुरा युक्तं मधुरं मुक्तं मधुरं।
दृष्टं मधुरं सृष्टं मधुरं मधुराधिपते रखिलं मधुरं ॥
गोपी (Gopi) :Cowhered Girl/ गोपिकाएं।
लीला (Leela) : beautiful play/श्री कृष्ण जी की लीला।
युक्तं (Yuktam) : Combine/मंडली।
मुक्तं (Muktam) : Released/ जो मुक्त हैं।
दृष्टं (Drishtam) : that which has been seen/जो भी देखा जा गया है।
शिष्टं (Shishtam) :Good behaviour : अच्छा व्यवहार।
हिंदी अर्थ/मीनिंग : श्री कृष्ण जी की गोपीयां मधुर हैं तथा उनका विनोदी व्यवहार बहुत ही मधुर है। उनकी मण्डली मधुर है, श्री कृष्ण का दूर चले जाना भी मधुर है। श्री कृष्ण जी की नज़र मधुर है और आचार विचार और व्यवहार सब कुछ मधुर है। श्री कृष्णा जी के सभी कार्य उत्तम हैं, मधुर हैं।
(Krishna's) 'gopis' are sweet, (his) frolicking is sweet, (his) union is sweet and (his) deliverance is sweet.
(Krishna's) glances are sweet and (his) etiquette is sweet. Everything is sweet about the lord of sweetness.
गोपा मधुरा गावो मधुरा यष्टिर्मधुरा सृष्टिर्मधुरा ।
दलितं मधुरं फलितं मधुरं मधुराधिपते रखिलं मधुरं ॥८॥
गोपा (Gopa) :the cowherd boys, गायें चराने वाले बालक, ग्वाल।
गावो (Gavo) : Cows/गाएं।
यष्टिः (Yashti) :Stick/छड़ी।
सृष्टिः (Shrishti) :Creation/श्रष्टि, जगत।
दलितं (Dalitam) :Broken/टूटी हुई हैं।
फलितं (Falitam) Bloomed/पल्लवित होना।
हिंदी अर्थ /मतलब : श्री कृष्ण जी के गोप मधुर हैं और उनकी गाएं भी मधुर हैं। उनके गायों को हांकने की छड़ी मधुर है और उनकी श्रष्टि भी मधुर है।
(Krishna's) 'gopas' are sweet, (his) cows are sweet, (his) herding stick is sweet and (his) creation is sweet.
श्री कृष्ण जी का रुकना मधुर है और आगे बढ़ना मधुर है। श्री कृष्णा जी के सभी कार्य मधुर हैं।
(Krishna's) breaking is sweet and (his) bringing to fruition is sweet. Everything is sweet about the lord of sweetness.
|
Author - Saroj Jangir
इस ब्लॉग पर आप पायेंगे मधुर और सुन्दर भजनों का संग्रह । इस ब्लॉग का उद्देश्य आपको सुन्दर भजनों के बोल उपलब्ध करवाना है। आप इस ब्लॉग पर अपने पसंद के गायक और भजन केटेगरी के भजन खोज सकते हैं....अधिक पढ़ें। |
